Rewolucja w US Army. Wojsko żegna kultowy sprzęt po 20 latach służby!

Wojna po zmierzchu przez dekady była domeną tych, którzy posiadali technologiczną przewagę. Legendarny system AN/PVS-14, używany przez armię USA i sojuszników z NATO od ponad dwudziestu lat, właśnie odchodzi jednak do lamusa. Pentagon postawił na gigantyczny skok technologiczny i wybrał trzy firmy, które mają wprowadzić amerykańskie siły zbrojne w nową erę walki nocnej za sprawą zaawansowanych gogli binokularnych BiNOD.

Koniec ery płaskiego obrazu i wiecznego zmęczenia oczu

Jeszcze nie tak dawno temu zmierzch oznaczał faktyczne zawieszenie działań wojennych. Żołnierze musieli wycofywać się na bezpieczne pozycje i czekać na świt, a operacje nocne zależały od kaprysów pogody, faz księżyca czy flar oświetleniowych. Choć po II wojnie światowej pojawiły się pierwsze systemy noktowizyjne, były one ciężkie, awaryjne i zarezerwowane wyłącznie dla elitarnych snajperów. Przełom nastąpił w 2000 roku wraz z wprowadzeniem monokularu AN/PVS-14. Był tani w masowej produkcji, lekki i trafił do rąk zwykłych piechurów, zmieniając pole bitwy w teatr działań całodobowych.

Po dwudziestu latach ta technologia stała się jednak przestarzała. Największą wadą AN/PVS-14 był fakt, że to system monokularowy – żołnierz patrzył na świat tylko jednym okiem. Skutkowało to całkowitym brakiem percepcji głębi i drastycznym ograniczeniem pola widzenia. Wrażenie przypominało patrzenie przez rolkę po papierze toaletowym. Co gorsza, charakterystyczny, zielony luminofor generował obraz o niskim kontraście. Ludzki mózg w nocy instynktownie szuka różnic w jasności, a nie w kolorach. Zmuszanie oczu do analizowania odcieni zieleni prowadziło do błyskawicznego zmęczenia, bólów głowy i dezorientacji w kluczowych momentach walki.

Nowy standard Pentagonu: Dwa okulary, biały luminofor i pełna modułowość

Nowy program Armii USA ma to zmienić raz na zawsze. Kontrakty na rozwój urządzeń klasy BiNOD (Binocular Night Observation Device) otrzymały trzy niezależne korporacje: Elbit America, L3Harris oraz Photonis. Strategia stałej ceny ma na celu nie tylko pobudzenie zdrowej konkurencji, ale też zabezpieczenie łańcuchów dostaw na wypadek globalnego konfliktu. Wszystkie trzy zgłoszone projekty rezygnują z jednego oka na rzecz pełnego widzenia stereoskopowego, zapewniając żołnierzom naturalną ocenę odległości i znacznie szersze pole widzenia.

Najważniejszą zmianą z perspektywy biologii człowieka jest jednak przejście na technologię białego luminoforu. Zamiast męczącej zieleni, nowe gogle generują obraz czarno-biały. Dla ludzkiego mózgu taki sygnał jest znacznie naturalniejszy, co drastycznie zmniejsza zmęczenie wzroku podczas wielogodzinnych operacji. Wszystkie trzy konstrukcje posiadają unikalną funkcję niezależnego obracania tubusów. Żołnierz może odchylić jeden okular do góry, aby zachować naturalne, zaadaptowane do ciemności widzenie w jednym oku, jednocześnie korzystając ze wzmocnionego obrazu w drugim.

Konstruktorzy BiNOD pomyśleli również o ergonomii i komforcie użytkowania w trudnych warunkach taktycznych. Kiedy gogle nie są potrzebne, oba tubusy można złożyć płasko przy samym kasku. Taki zabieg przesuwa środek ciężkości do tyłu, odciążając kark i eliminując ryzyko, że żołnierz uderzy wystającym sprzętem o właz pojazdu czy futrynę drzwi podczas czyszczenia pomieszczeń. Co istotne, uniesienie pojedynczego tubusu lub całego zestawu automatycznie odcina zasilanie. Zapobiega to marnowaniu energii oraz eliminuje ryzyko emisji zdradzieckiej, zielonej lub białej poświaty, która mogłaby zdradzić pozycję strzelca. Całość spełnia rygorystyczne normy militarne: sprzęt zachowuje pełną wodoszczelność do głębokości 20 metrów przez co najmniej dwie godziny i działa w ekstremalnych temperaturach od -40°C do 49°C.

Trzy wizje przyszłości: Elbit, L3Harris i Photonis

Mimo wspólnych założeń technicznych, każdy z trzech producentów podszedł do wyzwania w nieco inny sposób, oferując unikalne innowacje technologiczne.

Elbit America – Perfekcyjna optyka i fuzja sensorów

Inżynierowie z Elbit America skupili się na eliminacji zniekształceń obrazu. Ich gogle oferują niespotykaną dotąd ostrość od krawędzi do krawędzi soczewki, eliminując efekt rozmycia peryferyjnego. Architektura urządzenia jest w pełni modułowa, co pozwala na łatwą integrację z nakładkami termowizyjnymi oraz wyświetlaczami przeziernymi (HUD) wyświetlającymi dane taktyczne bezpośrednio przed okiem żołnierza. Zoptymalizowany środek ciężkości pozwala na komfortowe noszenie sprzętu nawet przez 10 godzin bez przerwy.

L3Harris NOVA – Maksymalna czułość w absolutnej ciemności

Projekt NOVA od L3Harris stawia na bezkompromisową czułość świetlną. W goglach zastosowano autorski wzmacniacz obrazu generacji 3, z którego całkowicie usunięto barierową folię jonową. Dzięki temu zabiegowi urządzenie potrafi wychwycić i zwielokrotnić nawet pojedyncze fotony w warunkach niemal całkowitego braku światła zewnętrznego. Ponadto NOVA charakteryzuje się genialną konstrukcją serwisową. Każdy z tubusów można zdemontować w warunkach polowych za pomocą zaledwie czterech śrub, co skraca czas ewentualnej naprawy do minimum.

Photonis Defense Vyper Pro – Ultralekki pancerz do walki w mieście

Photonis podszedł do tematu BiNOD od strony inżynierii materiałowej, zastępując tradycyjne stopy magnezu i aluminium zaawansowanym polimerem wzmocnionym włóknem węglowym. Dzięki temu Vyper Pro jest ultralekki i wyjątkowo odporny na uderzenia. Model ten wyróżnia się także pracą w pasmie „out-of-band”. Pozwala to dostrzec niewidzialne dla zwykłych noktowizorów lasery wysokiej częstotliwości i znaczniki UV. Kluczowym elementem jest ultraszybki zasilacz z funkcją autogatingu. Chroni on wzrok żołnierza przed nagłym oślepieniem przez wybuchy, błyski wystrzałów czy światła uliczne. Te cechy czynią go idealnym narzędziem do operacji w terenie zurbanizowanym.

Nowy program Armii USA to nie tylko ewolucja sprzętowa BiNOD, ale prawdziwa rewolucja w taktyce nocnej. Wybór trzech potężnych dostawców gwarantuje, że amerykańscy żołnierze otrzymają sprzęt skrojony pod wymagania współczesnego, nasyconego technologią pola walki. Przejście na czarno-biały obraz, eliminacja problemu braku głębi oraz zaawansowane systemy ochrony przed nagłym oślepieniem sprawią, że przewaga technologiczna NATO po zmroku stanie się jeszcze wyraźniejsza. Z tak potężnym zestawem innowacji amerykańscy piechurzy będą doskonale przygotowani do walki w każdych warunkach.